Kunstenaar Tom Dekyvere

Mijn hoofd blijft een broeinest van steeds weer nieuwe ideeën!

Een kunstenaar wiens naam zeker verbonden zal blijven aan De Grote Verleieding waarmee Kortrijk nu het einde van twintig jaar Leiewerken viert, is Tom Dekyvere. Hij werd aangesproken om de Collegebrug over de Leie op een bijzondere manier in te pakken. Wat hij met veel bijval deed. Redenen genoeg om deze dertiger aan ons lijstje UiTblinkers toe te voegen. 

Tom Dekyvere aan het werk aan Rhizome

“De eerste keer dat ik voor een werk hetzelfde soort touwen gebruikte als in Kortrijk, was in 2013-14 in de stadstuinen van het Hermitagemuseum in Amsterdam. Dat heette daar ‘Our house’ of het huis van de mensen die samen meewerkten aan de realisatie van een eigen Rhizome-structuur. De touwen zoals die in Kortrijk werden gebruikt, worden altijd gerecupereerd voor nieuw en kleiner werk. Wat overblijft neemt mijn schoonzus, die als opvoedster werkt, overigens mee naar Nepal om ze daar als springtouw te gebruiken voor de jongens en meisjes! Weet je dat er tien kilometer touw nodig was om op Buda mijn Rhizome-structuur te maken? In de eerste twee weken van juli heb ik hier onder een blakende zon met zes medewerkers tien kilometer touw verwerkt. Op 6 september realiseer ik in Portugal allicht voor de laatste keer een gelijkaardige soort constructie met touwen.”

Ga je dan zoek naar totaal andere vormen?

“Altijd opnieuw! Mijn hoofd blijft een broeinest van steeds weer nieuwe ideeën. In de touwenconstructie van de Collegebrug zie ik het groeipatroon van wortels van bomen. Weet je dat ook wortels ondergronds onderling met elkaar gaan communiceren waardoor uiteindelijk een volledige structuur ontstaat? Vandaar ook de naam van mijn touwensculptuur: Rhizome! Sommigen zien er ook een spinnenweb in. Fantastisch vind ik dat zich in mijn brugsculptuur al echte spinnenwebben hebben gevormd! Of hoe de natuur het van de structuur overneemt. Dat hele werk op de brug is conceptueel. Het is een samenspel van entiteiten die binnen de structuur met elkaar communiceren en samen één groot geheel vormen. Ze vormen letterlijk een overbrugging van de ene naar de andere kant van de Collegebrug. Bij het bekijken van de documentaire Vlasman, die ik in het museum Texture aankocht, hoorde ik de ritmiek van de vlasmachines. Ik heb die sound er meteen aan toegevoegd. Precies een… digitale hartslag van een mens die ’s nachts door het werk pulseert.”

Rhizome aan de Collegebrug in Kortrijk

Iets totaal anders. Blijf je verknocht aan de streek waar je vandaan komt?

“Helemaal niet. Onze wereld is toch maar een broekzak groot hé! Ja, mijn familie is afkomstig van Heule-Watermolen, ik zelf niet. Ik bezit een atelier in Merelbeke. Ik ben zeer flexibel. Niet honkvast. Ik denk er zelfs sterk aan om mijn atelier te verplaatsen naar andere locaties in het buitenland”.

Lokte Rhizome ook negatieve commentaren uit? Zijn er oeverbewoners die het maar niets vonden?

“Echt waar. Velen waren fier om die brug te kunnen tonen aan vrienden die in hun stad op bezoek waren. Sommigen waren eerder bezorgd dan tegen. Kan op ‘onze’ brug nog wel veilig worden gefietst, vroegen ze zich af? En jawel, ook de voorzitter van de fietsersbond die was komen kijken heeft ons dadelijk groen licht gegeven!”

Zitbal

Hoewel je pas dertig bent heb je als kunstenaar in binnen- en buitenland al heel wat werkervaring opgedaan. Hoe kijk je op vandaag tegen je zelf aan?

“Zeer simpel. Ik zie mijzelf als… Tom! Ik studeerde aan Sint-Lucas in Gent. Een omgeving met iets té weinig ruimte voor poëzie. Persoonlijk vond ik het een gemis om binnen ergonomisch afgebakende projecten te moeten werken. De tools die ik daar echter leerde waren bijzonder nuttig. Discussies in het ontwerpproces ervoer ik als een interessant broeinest. Ze lieten mij toe om het werk van uit een ander daglicht te bekijken! Eén anekdote: Eens vroegen ze mij om een zitmeubel te ontwerpen. Ik had een springbal gemaakt. Maar wel eentje in beton, met bovenin twee van die gekende handgrepen. Ze keken daar vreemd van op maar tijdens de biënnale Interieur in Kortrijk waar het werk stond, kreeg ik daar zo’n mooie reacties op dat het mij stimuleerde om in toekomst verder te doen met wat ik zelf dacht te moeten doen.”

Met dank aan de Leie

Hoe verging het je dan na je studies in Gent?

“Na Sint Lucas ben ik dan direct vertrokken naar Spanje om in Madrid zes maanden te werken bij een keramiste. Die maakte een perfecte mix van designobjecten en sculpturen. Zo leerde ze mij dat alles niet per sé functioneel hoefde te zijn. Daar heb ik veel bijgeleerd. Het ging zowel over concept als over métier. Zowel werken met mijn handen als met… mijn mond. Dat was voor mij een goede leerschool. Ik zou iedereen aanraden om gebruik te maken van hoe klein onze wereld eigenlijk is. Na Spanje ben ik aan de slag gegaan bij kunstenaar Nick Ervinck in Lichtervelde. Op basis van 3D bestanden sculpteerde ik daar in schuim zijn sculpturen. In 2011-’12 begon ik te creëren voor mijzelf. Wat niet zo vanzelfsprekend was, want op dat moment had ik zo goed als geen inkomsten. Ik huurde een optrekje in Gent. Dankzij mijn netwerking kwam ik terecht bij een ondernemer die een meubelzaak had. Door hem las ik iets over het… Lichtfestival Gent. Die man hielp het mij mogelijk maken om daarvoor een werk te maken. Op de Leie heb ik een spiegelsculptuur aangebracht die verwees naar een digitaal eiland. De lichtweerkaatsing op de spiegels resulteerde in smaragdvormige mooie lichttekeningen – zeg maar waterplassen - op de gevels van de oude architectuur die het centrum van Gent rijk is. Zo'n vijfhonderdduizend mensen kwamen dat zien.”

Maar wat nadien dan?

“Nauwelijks twee weken later had ik mijn tweede opdracht: langs de Waal in Nijmegen plaatste ik een sculptuur op het dak van de Belvédère, een uitkijktoren. Toch bleef het dweilen met de kraan open want veel geldmiddelen waren er toen nog niet. Het vergde veel energie maar achteraf was het kicken op het bereikte resultaat!”

Wanneer kwam voor jou dan de grote doorbraak?

“Die kwam die er toen ik tussen de bomen van het Wertheimpark in Amsterdam acht sculpturen mocht maken. Rogier van der Heide himself, Chief Design Officer bij Philips, hielp het mij mogelijk maken om het voorgestelde ontwerp helemaal naar mijn eigen zin uit te voeren. Precies zoals ik het zelf had geconcipieerd. In de aanvangsfase heette het werk Themsculptures. Dat is nu de benaming van mijn werk en slaat op alle kunstwerken die ik maak”.

Hoppeplant

Voor jouw werk gebruikte je al vaak polyester, glasvezel, beton, touwen… Steekt daar een evolutie in?

“Zeer zeker. Ik ben meer en meer aan het overschakelen op natuurlijke materialen zoals o.a. vlas en bamboe. Op dit eigenste moment ben ik zelfs ontwerpen aan het ontwikkelen met… hoppeplanten. Die plant behoort tot onze roots en leent zich ook uitstekend tot de werken waarmee ik momenteel in mijn atelier bezig ben. Ik kan er meteen een visitekaartje mee afgeven in het buitenland! Er zit evident ook een ecologisch aspect aan vast. Méér wil ik daar vandaag niet over kwijt!”

Wat is in één zin je levensfilosofie?

“Die is niet gericht op dingen maar op ‘experiences’! In alles je absolute geluk willen nastreven, dat is voor mij een absurde gedachte. Ik kan eten, drinken, slapen. Globaal bekeken is dat een grote luxe!”

Slotvraag: in oktober realiseer je in het Budapark in Kortrijk een nieuw werk. Hoe zal dat er uit zien?

“Het wordt een sculptuur in staal die open zal zijn aan één kant en waaronder je kan gaan liggen. Een geometrische cocon waarin je kunt vertoeven. Zie het als een gebundelde versie van wat de brug bood maar ook een blijvende herinnering aan wat het project De Grote Verleieding allemaal aan moois en waardevols heeft opgeleverd,” zo besloot onze UiTblinker.

Detail van Rhizome

Trek mee op kunstroute

Het werk van Tom dat de naam “Rhizome” kreeg vormt een onderdeel van kunstroute FLUX. “FLUX, wat het latijn is voor rivier/stroom, is de naam van de volledige kunstroute met acht verschillende locaties, verspreid over de stad”, zo duidde ons projectleider Isabelle De Jaegere. Die locaties zijn nog tot en met 27 september te bezoeken. Je komt er werk tegen van kunstenaars die gefascineerd waren door de Leie als rivier of dat vandaag nog altijd zijn. Artiesten van zowel vroeger als nu. 

Banner Flux kunstroute

Het startpunt van die ‘grote kunstroute’ is het Broelmuseum dat later dit jaar de deuren sluit en nu al de naam ‘Broelkaai 6’ draagt. Daar vertrekt de allerlaatste groepstentoonstelling van het verleden. Met zeventig werken laat ze in zeven sleutelmomenten van moderniteit een evolutie van kunst langs de Leie zien, van 1860 tot nu: Latemse schilders, realisaties van de Kunstwerkstede De Coene, Emmanual Viérin, interventies van Roger Raveel… maar ook van hedendaagse kunstenaars zoals een Stief Desmet, Dolores Bouckaert en Bernard Van Eeghem.

Hedendaags werk vind je ook op zeven andere locaties. Die tonen meer het aspect van de Leie als ontmoetingsplaats: de vele bruggen, het fietsen langs en varen op de Leie, het conviviale… Je kan er fietsen op de velodroom van Elke en Bruno, reuzengrote vlaggen van ‘we became aware’ zien wapperen, wegdromen bij de fotografie van de Chinees Zang Kechun, je laten verrassen door de sculptuur van Filip Dujardin, de geur van vlas (Peter Decupere) opsnuiven in Texture en in de Broeltorens videowerk zien van de kunstenaars van Mr Kakedo. Wie de hele FLUX-route wil afleggen heeft twee uur van doen. Op 10 september om 18 uur nemen de curatoren je nog graag es mee voor een wandeling langs die route. Inschrijven kan op flux@kortrijk.be of 056/277800. Voor gezinnen met kinderen is er een boekje ‘de familie druppel’.

Alle info op www.fluxkortrijk.be

Tekst: Bernard Vancraeynest

Meer UiTblinkers

UiT in zuidwest is een realisatie van zuidwest | www.zuidwest.be | alle rechten voorbehouden | UiTPAS gebruiksvoorwaarden | UiTPAS privacybeleid